Soru
Nedim Ö.
30-03-2026
16
Sosyal medyada yer aldığı gibi Kur'anda garanik meselesi denilen şeytanın oluşturduğu ayetleri var mıdır. Bu ayetler varsa hangileridir. Garanik ne demektir. Şeytan ayet indirebilir mi. Açıklarsanız sevinirim. Teşekkür ederim.
Yanıtlar
Zeki Çelik.
31-03-2026
Değerli Kardeşim ! Allah’ın selamı ve rahmeti üzerinize olsun !
Sorunuzda belirttiğiniz “ Garanik Meselesi / Şeytan ayetleri konusu uzun yıllardır İslam alimlerince tartışılan, üzerine farklı görüşler bildirilen, hatta tarihi hadis kaynaklarında da uydurma rivayetlerle yer alan, bundan dolayı aynı zamanda Kur’anı ve İslamı karalayıp Peygamberimizi küçük düşürmeye çalışan reddiyeci ateistlerin de kendilerine malzeme yaparak sıklıkla gündeme getirdiği bir konu olmuştur.
Sondan söyleyeceğimizi baştan söyleyelim ! Kur’anı Kerimde doğrudan “ şeytan tarafından yazılmış “ veya şeytanın peygamberimize dikte ettirerek vahiy şeklinde aktarılan ayetler kesinlikle bulunmaz. Garânik Kıssası / Meselesi / Şeytan ayetleri olarak bilinen ve Muhammed ( a.s. ) ın putperestlerin Tanrılarını övdüğü iddia edilen rivayetlerin asılsız olduğu, Kur’anın bir çok ayetiyle de vahyin koruma altında bulunduğu gerçeği, İslam alimlerinin çoğunluğunca da belirtilmektedir.
Garanik, sözlükte “ beyaz su kuşu, kuğu, turna, beyaz tenli genç ve güzel kız “ anlamlarına gelen gurnûk / gırnik sözcüğünün çoğuludur. İbnü’l Kelbi ile Yakut el Hamevi’nin belirttiklerine göre Kureyş kabilesi mensupları taptıkları putlarının Allah’ın kızları olduğuna inanır ve Kâbe’yi tavaf ederken “ Lat, Menat, Uzza hürmetine / çünkü bunlar üçü ulu kuğulardır. Ve şüphesiz şefaatleri / yardımları umulan varlıklardır.” Diyerek onları yüksekte uçan kuşlara benzetirlerdi. ( Kitabü’l Esnam sa. 13, Mu’cemü’l büldan 4 / 116 )
İslam literatüründe “ garanik “ sözcüğü Muhammed ( a.s. ) ın, Mekke Müşriklerinin gönlünü İslam’a ısındırmayı arzu ettiği bir sırada şeytanın telkiniyle vahiylere Allah kelamı olmayan bazı sözler karıştırdığını ve daha sonra Cebrailin ikazıyla bundan vazgeçtiğini iddia eden, dilden dile dolaşan uydurma rivayetler nedeniyle yer almış ve daha çok Necm 19 – 20, Hacc 51 – 54. ayetlerinin nazil oluşuna ilişkin tartışmalara konu edilmesi ile ilk dönemin yazarlarından gerçekte Cebrail, Şeytan, Secde kavramlarını doğru olarak bilmediği belli olan İbn İshak’a aittir.
Garanik konusu / Şeytan ayetleri tartışmasıyla ilgili ayrıntılar, Taberi, İbn Sa’d gibi bazı kaynaklarda Muhammed ( a.s. ) ın Necm Sûresini okurken, 19 – 20. ayetlere gelince aslında “ Buna rağmen hiç düşündünüz mü lât ve Uzzâ’yı, diğer üçüncüsü Menât’ı ? “ şeklinde olduğu halde şeytanın araya girerek vesvesesiyle Mekkeli Müşriklerin “ Lat, Menat, Uzza “ putlarını öven “ İşte onlar garanik / ulu kuğulardır. Şüphesiz şefaatleri umulmaktadır “ şeklinde ilave olarak iki cümle fısıldadığı, bundan da memnun olan Kureyşlilerin de sûrenin sonunda onunla birlikte secdeye kapandıklarının belirtildiği, daha sonra da bu ayetlerin iptal edildiği iddiasının yer aldığı rivayetlere dayanmaktadır. İslam alimleri, tarihi kaynaklarda yer alsa da bu rivayetlerin sened / nakil zinciri açısından sağlam olmadığını, zayıf olduğunu ve Kur’anın ilâhi koruma altında olduğunun belirtildiği Hicr Sûresinin 9. ayetinde “ Hiç kuşkusuz Biz o öğüdü / Kur’anı Biz indirdik Biz. Ve kesinlikle Biz onun için koruyucularız. “ ve Fussilet Sûresinin 42. ayetinde de “ Ve şüphesiz o Öğüt / Kur’an, en iyi yasa koyan, bozulmayı iyi engelleyen / sağlam yapan…. “ denildiği gibi Allah’ın bizzat 19 kod sistemi ile koruduğu ayetlerine ters düştüğünü belirtirler. ( Buhari Tefsir 53 / 4 ) Ama yine de bu rivayetler tarih boyunca İslami literatürde geniş incelemelere ve tartışmalara konu olduğu gibi, özellikle Muhammed ( a.s. ) hakkında kitap yazan birçok yabancı kişi tarafından Kur’anı tenkit etmek ve aşağılamak için bir malzeme olarak kullanılmıştır.
Garanik iddiası aklen de mümkün görünmemektedir. Çünkü Garanikte bir şirk iddiası bulunmaktadır. Oysa İslam dini ilk andan itibaren tevhide / Allah'ı birleme / Lailâhe illallah / Allah'tan başka ilâh diye bir şey yoktur deme şuuruna, inancına dayanmaktadır. Söz konusu olan Necm Sûresinde baştan sona kadar da Allah’a ortak koşmak olan şirk konusu tahkir edilmekte, 23. ayette de “ Bunlar, Allah, haklarında bir kanıt indirmediği halde sizin ve atalarınızın taktığı isimlerden başka bir şey değildir. Andolsun onlara, Rabblerinden doğru yolun kılavuzluğu geldiği halde onlar, sadece zanna, bir de nefislerinin hoşlandığı şeylere uyuyorlar. “ ifadelerinde gördüğümüz gibi putların kuru isimlerden ibaret olduğu, Müşriklerin de sırf zann ve hevese uydukları belirtilmektedir.
Sonuç olarak
garanik / şeytan ayetleri ile ilgili
rivayetler tamamen asılsızdır ve
bunların tamamı uydurmadır,
yapılan tartışmalar da
yersizdir. İddiaların asılsız
olduğunu gösteren pek
çok da delil
bulunmaktadır. Örneğin
konu içindeki yer alan bazı kavramların gerçeğine baktığımız zaman İnsanın dışında, insan
gibi görünebilen, namaz kılan, insan gibi
konuşabilen Metafizik / Fizik ötesi ve
ontolojik olarak belleklere yanlış olarak yerleştirildiği gibi Cebrail Meleği diye
bir varlık zaten yoktur. Peygamberimize vahyi
Cebrail meleği getirmemiştir, Yasin Sûresinin 5. ayetinde " Tenzilel azizil hakim " ( Aziz ve Hakim olanın indirdiği ) ifadesinde gördüğümüz gibi, vahyi, Kur'anı bizzat
Rabbimizin Kendisi ilga
etmiştir, peygamberimizin beynine
nüfuz ettirmiştir. Öte yandan Şeytan,
kesinlikle başka boyutta
yaratılmış metafizik bir
varlık ve bir
şahsiyet değildir. Şeytan, akla,
Hakka aykırı hareket
etmeye yönlendiren her
türlü olumsuz duygular
ve bu duyguların
esaretine girerek hakka, akla uzak
olan her türlü
kişi, güç ve
kurumun karakteristik adıdır.
Allah’ın vahiyleriyle şereflendirilmiş ve
eğitilmiş olan peygamberimizin de
bu olumsuz duyguların
esiri olarak yanlış
yapması mümkün değildir.
Necm Sûresinin sonunda
yer alan secde ifadesi
de birçok müfessir
tarafından yanlış anlaşılmaktadır. Üstelik
de Secde, doğrudan doğruya
yere kapanmak değildir,
“ Allah’ın büyüklüğünü,
yüceliğini, kudretini kabul
ederek Allah’a teslim olup boyun
eğmek, öğüt ve
hükümlerine uymak, emirlerini
yerine getirmektir. " Bu konularda
yapılan tartışmalarda garanik
/ şeytan ayetlerinin
varlığının kabulünün temelinin
olmadığı, rivayetlerin uydurma
olduğu da başta
Ebu Mansur el
Maturidi olmak üzere
İbnü’l Arabi, Fahreddin
er Razi, Kurtubi,
Şevkani gibi alimlerin
çoğunluğu tarafından da
ortaya konulmaktadır. Allah’ın
selamı, rahmeti ve
Kur’anın doğruları sizinle
olsun !...