TÜM SORULAR

Soru

Anar H.   24-02-2025   196

1) Neml 88 de ki dağların harakeyəti kiyametdenmi yoksa şu andanmı bahs eder? 2) Nuh gerçekden 950 yıl yaşadımı? 3) Taık 5-6-7 de bel ve kaburga kemikleri arasından çıka şey ne? 4) Çokeşlilik sadece savaş durumları için mi geçerli, o ayetde ikişer üçer dörder evleninmi diyor yoksa maksimun rakam olarak 4 mü diyor? 5) Cehennem azabı sonsuzmudur, ahiret hayatı sonsuzsa o zaman Allah da ahiretde ebedi olmuş oluyor. Bu felsefi sorun nasıl çözülür?

Yanıtlar

Zeki Çelik.      25-02-2025  

Değerli  Kardeşim !  Allah’ın  selamı  ve  rahmeti  üzerinize  olsun ! 

Başlangıçta  Kur’an  ayetlerini  anlamak  üzere  okumaya  başlayan  bütün  kardeşlerimizde  hemen  hemen  bütün  ayetlerde  düşünülmesi,  sorgulanması,  araştırılması  gereken  kavram  ve  ifadeler  bulunabilir.  Kardeşlerimizin  bu  kavramları  sorgulaması,  düşünmesi  elbette  ki  çok  doğaldır,  güzeldir,  yerindedir  ve  insanidir. Aslında  ben  Müslümanım  diyen  herkesin  de  kulaktan  dolma  bilgilerle  taklidi  iman  yerine,  kapasitesi  ölçüsünde   sorgulayarak,  düşünerek  ve  araştırarak  tahkiki  imana  ulaşma  çabası  içerisinde  olması  gerekir.  Siz  de  bu  bağlamda  madde  madde  belirlediğiniz  ayetler  üzerine  gayet  yerinde  sorular  oluşturmuşsunuz.  Birçok  Müslümanın  da  aslında  yanlış  olarak  bildiği  bu  konulara  dikkat  çekmiş  olduğunuzdan  dolayı  size  teşekkür  ederim. Her  bir  sorunuz  aslında  çok  kapsamlı  açıklamalar   gerektirdiği  halde  bu  zemin  olanağından  dolayı  biz  de  size  ancak  çok  kısa  ve  özet  olarak  yardımcı  olmaya  çalışacağız.

1 –  Neml  Sûresinin  88. ayetinde  yer  alan  “  Ve  sen  dağları  görürsün ;  sen  onları  donuk,  durgun  sanırsın.  Oysa  onlar  her  şeyi  sapasağlam  yapan  Allah’ın  yapımı  olarak  bulutun  yürümesi  gibi  yürümektedir. “  ifadelerine  göre  dağların  hareketi  ile  ilgili  sorunuzu  doğru  anlayabilmek  için  bu  ayetin  önündeki  87.  ayette “  Ve  Sûr’a  üflendiği  gün,  artık  Allah’ın  diledikleri  hariç  olmak  üzere  göklerdeki  ve  yerde  kimler  varsa  hepsi  dehşete  kapılırlar. “  ifadesini  göz  önüne  aldığımızda, Tur  9.  Taha  105.  Kehf  47.  Tekvir  3.  gibi   daha  birçok  ayette  de  söz  edildiği  üzerine  ve  sizin  de  sorunuzda  belirttiğiniz  gibi  dağların  hareketi  ifadeleri,  Allah’ın  ayetlerini  inkâr  eden  kâfir  ve  ortak  koşan  müşrikleri  uyarmak,  kıyamet  sahnelerinin  dehşetini  anlatmak  için  kullanılmıştır.  Ama  jeologların  bilimsel  araştırmalarla  hatta  ölçülendirerek  bildirdikleri  gibi  gerek  deprem,  gerek  fay  hareketleri,  enerji  aktarmaları  veya  volkanik  patlamalarla  aslında  bugünkü  dünya  hayatında  da  biz  farkına  varamasak  da  uzun  zaman  diliminde  tektonik  hareketlerle  dağlar  yürümekte,  yer  değiştirmektedir.

2 - Hemen  belirtelim  ki  Nuh  peygamber  gerçekte  950  yıl  yaşamamıştır.  Bu  konu  ile  ilgili  olarak  birçok  Kur’an  çevirisi  mealinde  olduğu  gibi  maalesef  Diyanet  mealinde  dahi  Ankebut  Sûresinin  14.  ayetinin  “  Ve  andolsun  ki  Biz,  Nuh’u  kendi  kavmine  peygamber  olarak  gönderdik.  O  da  dokuzyüz  elli  yıl  onların  arasında  kaldı. “  şeklinde  çevrilmesinden  dolayı  Yahudi  kaynaklarındaki  uydurma  rivayetler  etkisiyle  bu  şekilde  yanlış  meallendirmeleri  görüyoruz. Oysa  ayetin  orijinalinde  “  fe  lebise  elfe  senetin  illa  hamsine  âma “  sözcükleriyle  bin  ve  elli  sene  eksik  ifadeleri  yer  almaktadır.  Bu  ayet  ile  ilgili  Kitabı  Mukaddeste  Tekvin  9 /  28 – 29  bablarında “  dokuzyüz  elli  yıl  yaşadıktan  sonra  öldü. “  ifadelerinin  desteği  ile  birçok  İslam  alimi  hepsine  burada  yer  veremeyeceğimiz  değişik  görüşler  öne  sürmüşler,  Yahudi  Hahamlarının  uydurma  hikayelerinin  etkisinden  kendilerini  arındıramamışlardır.  Halbuki  ayetin  orijinalinde  yıl  sözcüğü “ âm “  ve “ sene “  diye  iki  ayrı  sözcük  ile  yer  almıştır. Her  ne  kadar  yıl  olarak  çevrilse  de  aslında  anlamları  farklıdır. Sene  sözcüğü  aslında  “  şiddet,  kıtlık,  zorluk,  iyiliğin  azlığı “ demektir.  Bundan  dolayı  zorlu,  meşakkatli  geçen  yıllara  denir. (  Lisanül  Arab  4 / 720 ) Birçok  ayette  de  bu  anlamda  kullanıldığını  görüyoruz.  Âm  sözcüğü  ise  “  yaz  ve  kışı  kapsayan  dönem “  olarak  tarif  edilir. (  Lisanül  Arab 6 / 530 )  Yani  bizim  bildiğimiz  sene  ise  on  iki  ay /  365  gün, “  âm “   sözcüğü  ile  ifade  edilir. Burada  üzerinde  durulması  gereken  bir  diğer  nokta  da “  bin  sene “  ifadesidir. Kur’anda  da  Kadr  Sûresi  de  dahil  bu  ifade  birkaç  ayette  yer  almaktadır. Aslında  bu  ifade  Kur'an  ayetlerinde  sayısal  değer  itibariyle  değil  “  çok  uzun  süre “  anlamında  çokluktan  kinaye  olarak  kullanılır. Bu  nedenlerden  dolayı  Nuh  peygamberin  950  sene  yaşadığını  veya  peygamberlik  yaptığını  değil,  çok  uzun  süre  sıkıntılı  yaşadığını  veya  peygamberlik  yaptığını,  ömrünün  elli  senesini  de  normal  koşullarda  geçtiğini  ifade  etmek  gerekir.  Bu  nedenlerden  dolayı  da  ayetin  bize  göre  gerçek  meali  “  Ve  andolsun  ki  Biz,  Nuh’u  kendi  toplumuna  elçi  gönderdik  de,  içlerinde  elli  yılı  sıkıntısız  nice  sıkıntılı  seneler  kaldı. “  şeklinde  olmalıdır.  Ayetin  orijinal  ifadelerinde  de  950  yıl  yaşadı  diye  de  gerçek  bir  ifade  bulunmamaktadır.

3 – Tarık  Sûresinin  5 – 7.  ayetlerinde “  Onun  için  insan  neden  oluşturulmuş  olduğuna  bir  baksın ;  Omurga  ile  kemikleri  arasından  çıkan,  atıcı  bir  sudan  başlanarak  oluşturuldu. “  denilerek  “  öldüğümüz  ve  bir  toprak  olduğumuz  zaman  mı ? “  diye  soran  inkârcı  müşriklere  Ahireti  inkâr  etmelerine  karşılık   bu  ayetle  beraber  daha  bir  çok  ayette  de  Rabbimizin  gösterdiği  kanıt  ifadelerini  görmekteyiz.  Ayetin  orijinalinde  yer  alan  “ dâfik “  sözcüğü  ismi  fail  olarak  “  atan “  demektir.  Su  demek  olan  “  mâ “  sözcüğü  ile  oluşan  “  mâi  dâfik “  tamlaması  ise  atan  su  anlamına  gelir. Bir  önceki  4. ayette  de “ Her  benliğini  tamamlamış  varlığın  üzerinde  bir  takım  koruyucular  vardır “  ifadesi  yer  almaktadır. Dolayısıyla  burada  da  insanın  üremesi,  çoğalması  ve  varlığını  sürdürebilmesi  için  gerekli  olan  koruyucu  sistemlerinden  söz  edilmektedir.  Aslında  bugünün  biliminin  de  ortaya  koyduğu  gibi  6.  ayetin  orijinalinde  de  yer  alan “  sulb “  sözcüğü  ile  de “  sertlik,  katılık,  taş  gibi  katılaşmak,  bel  kemiği,  omurga  “  anlamlarıyla  birlikte  atan  su  ile  östrejen,  testosteron  ve  meninin  atılmasından  spermleri  ve  erkeklik  hormonlarını  üreten  er  bezlerinden  söz  edilmekte,  döl,  nesil,  zürriyet  anlamlarını  da  kapsamaktadır. Teraib  sözcüğü  ile  de  “ göğüs  tahtası “  tabir  edilen  iki  meme  ile  boyun  halkası  kemiklerinin  arasında  kalan  ve  kaburgaları  oluşturan  boğumlar  kastedilmektedir.

4 –  Sözünü  ettiğiniz  evlenme  sayıları,  Kadınların  aşağılandığının  düşünüldüğü,  bir  erkeğin  4  kadınla  evlilik  yapabileceği  de  İslam’a  mal  edilerek,  en  çok  istismar  edilmiş  konulardan  birisidir. Halbuki  bu  düşüncelere  konu  edilen  Nisa  Sûresinin  3. ayetinin  önündeki  ve  ardındaki  ayetlere  ve  o  günkü  Arap  toplumunun  yapısına  dikkat  edilerek  ayetler  objektif  olarak  Kur’an  bütünlüğünde  değerlendirilebilseydi,  daha  hakkaniyetli  bir  sonuca  varılabilir,  Allah’ın  adaletinin  ve  kadın  ile  yetimin  korunması  üzerine  ne  kadar  hassasiyet  gösterdiği  anlaşılabilirdi. Nisa  Sûresinin  2.  ayetinde “ Ve  yetimlerinize  mallarını  verin.  Temizi  pise  değişmeyin.  Onların  mallarını  kendi  mallarınıza  katarak  yemeyin.  Bunu  yapmak  kesinlikle  büyük  bir  suçtur.  3 :   Ve  eğer  ki  yetimleriniz  konusunda  hakkaniyetten  korktuysanız,  o  takdirde  yetimlere  bakmak  zorunda  kalmış  kadınlardan,  sizin  için  hoş  olanlarından,  ikişer  ikişer,  üçer  üçer,  dörder  dörder  nikâhlayın.  Bu  haksızlığa  sapmamanız için  en  uygunudur. 4 :  Ve  yetimlerin  kadınlarına / nikâhladığınız  yetimlerin  annesine  mehirlerini  seve  seve  veriniz. " ifadeleri  yer  almaktadır.

O  zamanın  Arap  toplumunda  ve  geleneğinde çok  sayıda  kadınla  beraber  olmanın  yanı  sıra,  savaşlardan,  saldırılardan,  köle  ticaretinden,  cariyelik  uygulamasından  dolayı  çok  sayıda  erkeğin  ölümüyle  beraber  sahipsiz  ve  korumasız  dul  kalmış  kadın  ve  yetim  çocuk  bulunmaktadır.  Zengin,  güçlü  erkeklerin  de  beş,  on,  hatta  daha  fazla  sayıda  karısının  yanı  sıra  cariyeleri  de  bulunmakta,  boşanmalar  evlenmeler  erkeğin  tek  bir  sözüyle  olmaktadır.  Aslında  Allah’ın  bu  ayetleri,  çok  evliliği  teşvik  etmek  için  değil,  bilakis  çok  eşli  evlilik  yapısını  alıştıra  alıştıra  ıslah  etmeye  ve  yetim  kalmış  çocukları  ve  korumasız  kadınları  güvence  altına  almaya  yöneliktir.  Ayetin  orijinalindeki  “  mesna “,  “ sülase “,  “ ruba “  sözcükleri  paylaştırma  sayı  sıfatları  olup,  ikişer,  üçer,  dörder,  yetimlerin  kadınlarından  ( annelerinden )  değişik  kişilerce  nikâhlayın  denilmek  istenmiştir. Kesinlikle  iki  kadını  nikâhlayın,  üç  kadını  nikâhlayın,  dört  kadını  nikâhlayın  anlamında  kullanılmamıştır. Çünkü  Yüce  Rabbimiz  bu  ayetlerle  dul  ve  korumasız  kalmış  kadınlarla  onların  yetimlerini  koruma  altına  almak  için  adeta  bir  kampanya  açmış  ve  ortada  korumasız,  sahipsiz  kalan  çok  sayıdaki  yetimi  ikişer  ikişer,  üçer  üçer,  dörder  dörder  değişik  kişilerin  ortaya  çıkıp  sahiplenilmesini,  koruma  altına  alınmasını  ve  ortada  kalmış  annelerini  de  aynı  şekilde  nikâhınıza  alın  demek  istemiştir. Burada  zaten  evli  olan  ve  birden  fazla  eşi  olan  erkeklerin  daha  fazla  da  kadınla  nikâhlanması  kastedilmemektedir.  Böylece  Rabbimiz  hem  çok  eşli  evliliği  ıslah  etmeye,  hem  de  yetim  ile  annesini  koruma  altına  almaya  çalışmıştır. Bundan  dolayı  normal  durumlarda  İslam’da,  ilkel  dönemlerdeki  gibi  iki,  üç,  dört  kadınla  çok  eşli  evlilikler  yoktur.  Ayette  görüldüğü  gibi  ancak  olağan  üstü  durumlarda  yetimlerin  himayesi  için  uygulanmış  sosyal  bir  kampanyadır. Peygamberimizin  çok  eşle  evliliği  de  yine  bu  amaçlara  yönelik  olmuş  ve  bu  ayetin  inmesinden  sonra  bir  daha  da  başka  bir  kadınla  evlilik  yapmamıştır. Buna  rağmen  bu  ayetleri  yanlış  yorumlayan  klasik  tefsircilerin  ardına  takılan  yüzlerce  rivayet,  Müslümanların  belleklerini  istila  etmiştir. Bu  çirkinlikleri  de  bu  zeminde  sergilemenin  bir  gereği  yoktur.

5 - Kur’an  ayetleriyle,  bu  dünya  hayatının  geçici  ve  bir  eğlenceden  ibaret  olduğu,  Ahiret  hayatının  ise  ebedi  ve  daha  hayırlı  olduğu  defalarca  tekrar  edilmiş,  Ahiret  yurdu  ( Dar  ı  Beka  ) kalıcı  yurt  olarak  nitelendirilmiştir. Bundan  dolayı  da  Ahiret   hayatında   müminlerin   mükâfatlandırılacağı   Cennet  ile,  isyan  edenlerin,  kâfirlerin,  müşriklerin  cezalandırılacağı  Cehennem  birer  ebedilik  yurdudur. Kur’anın  bir  çok  ayetinde  de  müminlerin  Cennette,  Kâfirlerin  ise  Cehennemde  ebedi  kalacakları  bildirilerek   açıkça  ortaya  konmaktadır.  Cehenneme  girenlerin  oradan  çıkacaklarına  dair,  Kur’anda  en  ufak  bir  işaret  dahi  yoktur.  Aksine  örneğin  Bakara  Sûresinin  38.  ayetinde “  Ve  küfretmiş  /  Allah’ın  ilâhlığını  ve  Rabbliğini  bilerek  reddetmiş  ve  ayetlerimizi  yalanlamış  kimseler,  işte  onlar  ateşin  ashabıdır.  Onlar  orada  temelli  kalıcıdırlar. “  yine  Ali  İmran  Sûresinin  116.  ayetinde  de “  Kâfirlerin,   malları  ve  çocukları  Allah’ın   katında   onlara   asla  bir  fayda  vermeyecektir.  Ve  işte  onlar  ateş  ashabıdırlar.  Onlar  orada  sürekli  kalıcıdırlar. “  ifadeleriyle  pek  çok  ayetle  orada  ebedi  kalacakları  bildirilmektedir.
Cehennemdeki  azap  konusunda  bazıları,  ayetlerin  orijinalindeki  “ hulud “  sözcüğünün,  uzun  süreli  kalış  olduğunu  ifade  edip,  ebediliği, ( sonsuzluğu ) ifade  etmediğini  iddia  etmektedirler. Bu  itibarla  Cehennemin  ve  Cehennem  azabının  ebedi  olmayacağını  ileri  sürmektedirler. Ama  Kur’anda  hem  Cennetin  hem  de  Cehennemin  sürekliliği  ( hulud  ve  ebed )  olarak  aynı  sözcüklerle  ifade  edilmektedir.  Her  iki  mekân  için  de  aynı  kalıptaki  ifadeler  kullanılmaktadır.  Bir  ifadenin,  bir  yer  için  başka  anlamda,  diğer  bir  yer  için  başka  anlamda  olması  beklenemez.  Bundan  dolayı  her  ikisindeki  hayat  ta  ebedidir. 

 Ahiret  hayatı  sonsuzsa  o  zaman  Allah  da  ebedi  olmuş  oluyor.  Bu  felsefi  sorun  nasıl  çözülür  sorunuza  gelince,  aslında  felsefi  olarak  çözülmesi  gereken  bir  sorun  da  yoktur. Allah’ın  zatının  dünya  aklıyla  ve  duyularla  görülmesi  ve  bilinmesi  mümkün  değildir.  Hadid  Sûresinin  3. ayetinde  “  O,  El  Evvel  /  İlktir.  El  Ahir  /  Sondur.  Vezzahiru  /  açıktadır,  Velbatinu  /  içtedir  ve  O  Alimdir. /  Her  şeyi  en  iyi  bilendir. “  denilerek  ifade  edildiği  gibi  Allah  zaten  ebedidir.  Evveli  ve  sonu  yoktur,  yarattıklarının  hepsinden  de  bizim  dünya  aklıyla  asla  bilemeyeceğimiz  bambaşka  bir  formdadır.  İhlas  Sûresinde  de  belirtildiği  gibi  Ehaddır,  Samettir,  doğmamıştır,  doğrulmamıştır.  Allah,  ilk  olduğunu,  hiç  bir  şey  yok  iken  Kendisinin  var  olduğunu,  sondur  ifadesiyle  O'ndan  sonra  dünya  yaşamında  kalacak  hiç  bir  şeyin  olmayacağını,  her  şeyin  fani  ve  sonlu  olduğunu,  açıkta  ve  tecelli  eden  sıfatlarıyla  meydanda,  göz  önünde  olduğunu,  Evrende  algılanan  her  şeyin  O'nu  gösterdiğini, O'nun  imzasını  taşıdığını,  O'nun  zatının  duyularla  görülmesinin  imkânsız  olduğunu  anlatmaktadır. O  her  şeyin  ve  bütün  ilimlerin  sahibi  ve  yaratıcısıdır.  Allah  için  zaman,  mekân  söz  konusu  değildir.  Zaman  mefhumu  bu  Evren  ve  Dünya  yaşamı  için  enerji  değişimine /  Entropiye   ve  harekete  bağlı  olduğundan  Ahiret  hayatında  ise  enerji  ve  entropi  değişimleri  söz  konusu  olmayacağı  için  de  zaman  diye  bir  kavram  da  yoktur.  Bu  nedenle  ölen  insanlar  için  dahi  hatta   tekrar  diriltilecekleri  ana  kadar  da  zaman  mefhumu  yoktur.  Ama  Ahiret   hesaplaşmasından  sonra  başarılılar  için  yaşayacakları  Cennet  hayatı  da,  cezalandırılacaklar  için  yaşayacakları  Cehennem  hayatı  da  bu  dünyadaki  zaman  algılamasına  göre  ebedidir.  Her  iki  hayat  için  de  zaman  mefhumu  yoktur.  Allah'ın  selamı,  rahmeti  ve  Kur'anın  doğruları  sizinle  olsun !....

Yanıtla yada Konuyla ilgili Soru Sor



SEN DE SOR
SORU SOR
Son Sorular
TAKİP ET