Sayın hocam. Biz kadınların her an sürekli dayakla karşı karşıya olması, erkekler tarafından azarlanmamız hak mıdır. Kur'anda dinimizde kadını dövmek, sırtından sopa eksiltmemek diye bir şey var mıdır. Bizleri aydınlatırsanız çok sevinirim. Allah sizden razı olsun.
Zeki Çelik.
27-10-2026
Değerli Kardeşim ! Allah’ın selamı ve rahmeti üzerinize olsun !
Maalesef Kur’anın ayetleriyle, eğitimde, olgunlukta iyi bir seviyeye gelememiş, bu nedenle de kadına gerekli değeri veremeyen toplumumuzda kadının dövülmesi, haksız yere öldürülmesi, sürekli aşağılanarak erkek tarafından sanki bir hakmış gibi yargılanması, kadına maddi manevi şiddetin en kötülerinin uygulandığı haberleriyle dolu olan ve tanık olduğumuz hayatımızda siz de çok önemli bir konuyu gündeme getirmişsiniz.
Hayata
ve kadına bakış ile ilgili inançlar,
bugün de hala Müslüman toplumlarında Kur’anın
dışında aksine birtakım Ulema denilen
kişilerin oluşturduğu fetva, uydurma hadis
ve rivayetlerle kanıksanmış
olarak yaşanmaktadır.
Sahihi Buhari, Süneni Tirmizi, gibi birçok
klasik dönemdeki Ulema
veya İmam denilen
kişilerin eserlerinde yer alan Kur’anın dışındaki
uydurma hadis ve rivayetlerin doğrultusunda
her dönemde kadın
aşağılanmış, hakir görülmüş,
yargılanmıştır. Hak etmediği halde İkinci sınıf insan yerine konmuştur.
Bu gibi eserlerde kendi heva ve bencilliklerine göre fetva oluşturan erkek egemen Müfessirlerce ana hatlarıyla * Yaratılışta erkek kadından üstündür, kadın ise erkeğin eğri kaburga kemiğinden yaratılmıştır. Kadının, kocasının her isteğine evet demesi mecburidir, karşı gelen kadın dövülür. * Namaz kılan erkeğin önünden kadının geçmesi namazı bozar. * Evlilik erkeğin iki dudağı arasındadır, ona boş ol demesi yeter. * Kadın okutturulmaz, yönetici olamaz, seçme hakkı olamaz. * Kadının dini ve aklı kıt olduğundan, Cehennemin çoğunluğu kadınlardan olacaktır. * Kadının şahitliği bir erkeğin şahitliğinin yarısıdır. ( Buhari Hayız VII. bab. rivayet 9.) gibi iğrençlikler maalesef, üstelik de dinimizden denilen, halbuki Kur’an ile hiç bir ilgisi olmayan, Kur’an ayetlerinin bazılarının saptırıldığı kitaplar ve kendilerini Allah’ın ortağı yerine koyan gerçek dini ve kendini bilmez işgüzarlar tarafından oluşturulan yönlendirmeler yer almaktadır.
Sizin özellikle kadının dövülmesi konusunda yönelttiğiniz sorunuza toplumda temel oluşturan ve aslında yanlış yorumlanarak aktarılmış olan Kur'andaki Nisa Sûresinin 34. ayetine bakacak olursak, " Allah’ın, bazı şeyleri bazısına fazla kılması, erkeklerin mallarından harcamaları nedeniyle erkekler, kadınlar üzerine iyi koruyup, iyi gözeticidirler. Hal böyle olunca, Salih kadınlar, Allah’a itaat edicidirler. Allah’ın koyduğu kurala uyanlardır. Allah’ın koruduğu şey nedeniyle henüz gelmediği halde başlarına gelebilecek felaketler için koruyucudurlar. Nüşûzehünne feızûhünne vehcürûhünne filmedâci vadribuhünn / Nüşuzundan / Dik kafalılık yaparak kendisini taciz ve tecavüz riskine atmasından korktuğunuz kadınlara da öğüt verin ve yan gelip yattıkları yerlerde / huzur içinde yaşanan yerlerde / kendi ülkeniz sınırları içerisinde göç ettirin / bir süre ayrı yaşayın ve de baskı yapın. / Onlara örnekler verin, daha sağlıklı düşünmesine yardımcı olun. Bunun üzerine size saygılı davranırlarsa, artık onlar aleyhine başka bir yol aramayın. Allah çok yücedir, çok büyüktür. " ifadeleriyle erkek ve kadının karşılıklı yükümlülükleri açıklanmaktadır. Bu ayette aslında bırakın kadının dövülmesi, bilakis kadınların inci gibi, elmas gibi korunup gözetilmesine, aile birliğinin sağlanmasına vurgu yapılmakta, böylece toplumdaki mutluluğun, huzurun ve sulh içinde yaşamanın yolları gösterilmektedir.
Ayette anlam olarak ; * Zengin de olsalar, kadınların geçimi erkeklerin üzerinedir. * Erkekler kadınları en iyi şekilde koruyup kollamalı ve gözetmelidir. * Salih kadınlar, Allah’ın bu ilkesine uymalıdırlar. * Nüşuzundan ( ayrılmak, boşanmak düşüncesinde olarak kendisini taciz, tecavüz, dövülme ve üzülme riskine atmasından endişe edilen ) korkulan kadınlara, öğüt verilecek, kendi yerleşim sınırları içerisinde göç ettirilecek, böylece ikna yoluyla nüşuzdan / düşüncesinden vaz geçirilmesine çalışılacaktır. Denilmektedir. Birçok mealde yanlış belirtilmesine rağmen, oysa aslında bu ayet grubunda kadının iffetsizlik, ahlâksızlık gibi bir suç işlediğinden de bahsedilmemektedir.
Öte yandan bu ayetlerde aynı zamanda, erkek sadece kendi hanımı üzerine değil, toplumun erkekleri, toplumun kadınları ( ana, bacı, kız, eş, gelin, hala, teyze, komşu kadını ) üzerine gözetici tayin edilmişlerdir. Bu da o dönemin kadınları için çalışma ve iş olanaklarının olmadığı koşulları gereği kadınların huzur ve güven içinde yaşamlarını sürdürebilmeleri nedeniyle tüm ihtiyaçlarının erkekler tarafından karşılanması gerektiğini ifade eder. Daha güçlü, cesur ve dayanıklı bir fizik yapısına sahip olduklarından, erkekler kadınların koruyucusu ve gözeticisi olmalı, kadınlar dağda, tarlada, madende, ormanda, uzak alanlarda çalıştırılarak geçim temin etmek zorunda bırakılmamalıdır. Kadının geçimi, kocasına, yoksa babasına, yoksa erkek kardeşine, yoksa devlete aittir. Ancak bütün bunlara rağmen, toplumumuzda bilhassa yaygın olan kadının kırsalda, tarlada, bağda, bahçede, dağda, bayırda çalıştırılıp, erkeklerin kahve köşelerinde oturmaları, ayette görüldüğü gibi dinden değil, törelerden, erkek bencilliğinden ve din bilmezliğindendir. Kadınlarımızın cahil bırakılıp, haklarını dile getirememelerindendir.
Ayette, “ Allah’ın bazı şeyleri bazısına fazla kılması “ ifadesi genellikle “ Allah erkekleri kadınlara üstün yaratmıştır “ diye açıklanmaktadır. Ki bu kesinlikle yanlış bir yaklaşımdır. Burada konu edilen üstünlük, kadın ve erkeğin ayrı ayrı farklı olan özellikleridir. Örneğin, erkekteki beden gücü, cesaret, soğukkanlılık ve metanet kadından üstün özelliklerdir. Diğer yandan, haya, merhamet, şefkat, eğiticilik, bağlılık, sorumluluk, sadakat gibi özellikler açısından da kadın erkekten üstündür. İnsanların Allah katındaki üstünlüklerinin ölçüsü ise, Kur’ana göre sadece takvadır. / Allah’ın koyduğu kural ve yasaklardan sakınmasının ölçüsüdür. )
Ayetin orijinalinde yer alan “ Ve’dribuhünne “ ifadesi darabe kökünden gelen ve müteşabih / birçok karşılığı olan sözcük, pek çok mealde düz mantık ile doğrudan doğruya kadını darb edin, “ Onları hafifçe dövün “ şeklinde çevrilmiştir. Bundan dolayı da bu ayet kadınların dövüleceği ayet olarak belleklere yanlış olarak yerleştirilmiştir. Bu bağlamda örneğin Nisa Sûresinin 34. ayetinin çevirisinde Diyanet Vakfı 2004 yılı mealine baktığımız zaman “ Erkekler kadınların koruyup kollayanlarıdır……../ evlilik yükümlülüklerini reddederek baş kaldırdığını gördüğünüz kadınlara öğüt verin, onları yataklarında yalnız bırakın. / Bunlar fayda vermez de mecbur kalırsanız onları hafifçe dövün......” ifadelerinde gördüğümüz gibi kadınların dövülebileceğinden bahsedilmektedir.
Aslında darb sözcüğünün gerçek
manası olarak ( vurarak kesmek, yaralamak, çizmek,
metal para basmak,
ayakta iz oluşturmak, dövmek, çarpmak,
dikmek, yapmak, bırakmak,
ayrılmak, göstermek, etmek, eylemek, koymak ) ( Lisanül Arab ) gibi pek çok şekilde
kullanımı vardır. Tabiidir ki
fikri o yönde olan klasik tefsircilerin
zikrinin de o yönde olacağı gibi bu
seçeneklerden dövmek
anlamı seçilmiştir. Halbuki ( darabe
) sözcüğünün Kur’anda Nisa
Sûresinin 94. ayetinde " sefere çıktığınız
zaman ", 101. ayetinde de " Yeryüzüne
çıktığınız zaman " gibi
bir yerden bir süreliğine ayrılmak
anlamında kullanıldığı ayetler de bulunmaktadır. Oysa
terbiye için dahi olsa bile
kocanın hanımını dövmesi,
Kur’ana terstir. Kadın erkeğin kölesi değildir.
Nüşuz sözcüğü “ neşz “ sözcüğünün türevlerindendir. Kök anlamı “ yeryüzünde yüksek bir yer “ demektir. Bir vadinin içinde bulunan kimseye nisbetle yukarı bölümlerine denir. Mastar anlamı olarak da “ Aşağıdan yukarı doğru yükselmek, bulunduğu konumdan bir üst konuma çıkmak, dikleşmek demektir. Bu sözcük Kur’anda Bakara 259, Nisa 34, 128 ve Mücadele 11. de olmak üzere 4 kez yer alır. Dolayısıyla Nisa 34. de kadının nüşûzu : Dikleşmesi, kendini bulunduğu konumdan daha bir üst konumda görmesi, onun bedenen zayıf ve cinsel yönden savunmasız olmasına rağmen, kendini güçlü ve cinsel taciz ve tecavüzden koruyabilir sayması, bu konuda kendisini erkek seviyesine çıkarmasıdır. Nisa 128. ayetindeki erkeğin nüşûzu ise “ kendini kadından üstün “ görmesidir.
Bundan dolayı burada asıl anlatılmak istenen, bir süre iki tarafın da ayrı yaşaması, kadınları dövme alışkanlığında olan bir toplumu ıslah etmek ve onları daha doğru olan bir davranışa yöneltmektir. Nitekim ayetin bütünlüğü ve Nisa Sûresinin 35. ayeti içerisinde, şiddetli geçimsizlik içerisinde olan ailelere, aşama aşama anlaşma ve aile birliğinin bozulmaması için yapmaları gerekenler gösterilmektedir. Önce konuşarak anlaşma, olmazsa ev içinde yatakların veya odaların ayrılması, olmazsa bir müddet evden ayrı kalma, olmazsa aile büyüklerine danışma, olmazsa da boşanma yolu anlatılmaktadır. Devam eden ayetlerde, üstelik de yine kadını koruma adına, boşanmayı iki ile sınırlandırıp, üçüncü kez geri dönme hakkı da verilmekte, erkeğe ise aynı kadınla üçten fazla evlenme yasağı getirilmektedir. ( Kur’an Penceresinden Kadın Hakları başlıklı makalemizde Kadın Hakları ile ilgili olarak daha geniş bilgi bulabilirsiniz. )
Sonuç olarak : Kesinlikle bir erkeğin veya kocanın, hanımını, kadını bırakın dövmesi, el kaldırması, hakir görmesi ve aşağılaması bile Kur’an açısından haklı ve doğru bir davranış değildir. Hiç bir kocanın hanımını yargılama, azarlama yetkisi yoktur. Yüce kitabımız Kur’anda ve Allah katında en önemli olanın, Hücurat Sûresinin 13. ayetinde " Ey insanlar ! Biz sizi bir erkek, bir dişiden yarattık. Ve bir birinizle tanışmanız için sizi halklar ve kabileler kıldık. Şüphesiz Allah katında en üstün olanınız takvaca / sakınmaca en ileride olanınızdır. " ifadeleriyle dile getirildiği gibi takva / sakınmak / Allah'a ve ayetlerine yönelmek olduğu bildirilir. Ayette de gördüğümüz gibi, Rabbimizin katında kişinin boyu, güzelliği, çirkinliği, gücü kuvveti, erkek, kadın, zengin fakir olması, hiç bir değer taşımaz. Önemli olan, onun davranışları, insan olduğunun farkında olabilen, Allah’ın koyduğu yasakları bilen ve sakınan, Allah'a ve Kur'ana yönelmesiyle koruması altına girebilen, Hakk Dinin hakim kıldığı güzel ahlâka sahip, erdemli bir insan olabilmesidir. Allah’ın selamı, rahmeti ve Kur’anın doğruları sizinle olsun.