Hocam bazı ayetlerde nefis kelimesi var. İlk yaratılan Adem peygamber midir insan mıdır nefis ne demektir ? Herkes bişey söylüyor neye inanacağımızı şaşırdık. Açıklamalarınız için şimdiden teşekkür ederim.
Zeki Çelik.
18-03-2025
Değerli Kardeşim ! Allah’ın selamı ve rahmeti üzerinize olsun !
Dinimizin
doğrularını öğrenmek, Müslümanların önüne
konulmuş olan yanlış inanç ve hurafelerden
arınmak için Kur’anımızın içerisindeki ayetlerin doğru
oluşturulmuş meallerinin
okunması, bu ayetler içindeki ifadelerin
düşünülerek sorgulanması, araştırılması her Müslüman’ın
yapması gereken bir davranıştır, görevdir,
gerçek ve kalplere inmiş imanın oluşmasının
önemli bir adımıdır. Siz
de Kur’anın dışında
hadis ve ilmihal
kitaplarıyla çok farklı
kavram, mantıksız hikâye
ve rivayetlerle anlatılan
“ nefs “ kavramı
üzerine yerinde bir
soru oluşturmuşsunuz.
Kur’anda çoğulu
“
nüfus “ ve “ enfüs “
kalıplarıyla ifade edilen
nefs sözcüğü,
tekil ve çoğul
formlarıyla 295 yerde
geçmektedir, “ bir şeyin
öz yapısını, şahsına
özgünlüğünü “ ifade
etmek üzere kullanılan bir zamirdir. Nefs sözcüğünün zamir
olarak anlamı “ kendi
zatı “ demektir. Fakat nefs denilince
her şeyden önce ve çoğunlukla
“ insan “ hatıra gelmekte
ise de aslında
Allah’ın yarattığı her
canlı varlık da bir
“ nefs “ tir. Lisanü’l Arab
Sözlüğünde de açıklandığı
gibi, bu sözcük
mecaz olarak “ ruh / can, nefes,
kan, benlik / ego, kalp /
zihin, iç, büyüklük,
yücelik “ anlamlarında bütün
canlılar ve insanlar
için olmakla beraber
Kur’anda bazı ayetlerde
Allah’ın zatı için
de kullanılmaktadır.
Nefs sözcüğü Maide
116, Ali İmran
28, Enam 12, gibi örneğin
Taha Sûresinin 41. ayetinde
“
li nefsi “ ifadesiyle ( Ve
Ben, seni Kendim
için yetiştirdim. ) denilerek ayetlerde
Allah için kullanıldığında da
sıraladığımız bütün özelliklerin
hepsini kapsar.
Nefs sözcüğü
Tekvir Sûresinin 18.
ayetinde “ nefesleşen sabah “ (
kavuşulacak aydınlık ) anlamında “
teneffese “ fiili şeklinde
de mecaz olarak
kullanılmıştır.
Nefs sözcüğü
Enam Sûresinin 93. ayetinde
“
ahricû enfüseküm “ (
canlarını çıkarın ) anlamında
nefs’in çoğulu
olan “ enfüs “ sözcüğü
mecaz olarak “ canlar “
anlamında kullanılmıştır.
Nefs sözcüğü, Şems 7, Bakara
233, Enbiya 35,
Ankebut 57, İbrahim
22, Yunus 15
gibi ayetlerde “
nefsiv “ ifadeleriyle “
ben, benlik, kendim “ anlamlarında da kullanılmıştır.
Araf 189. ayetinde
olduğu gibi Nisa Sûresinin
1. ayetinde de “
Ey insanlar ! Sizi min
nefsiv vahıdetiv / tek
bir nefisten oluşturan, ondan eşini
oluşturan ve her ikisinden birçok erkek
ve kadın türetip yayan Rabbinizin koruması altına
girin. Ve kendisiyle birbirinize dilekleştiğiniz
Allah’ın ve akrabalığın koruması altına girin.
Şüphesiz Allah, sizin üzerinize gözeticidir. “ ifadelerine dayandırarak
büyük çoğunluktaki ulema,
bu ayetlerdeki nefsin, Cennette
ilk insan olarak
yaratılan Adem peygamber
olduğuna inanır. Ama bunun
aksine Nuh Sûresinin
17. ayetinde ise “
Vallahu enbetekum minel ardi nebata “ ( Ve
Allah sizi yeryüzünde bir bitki olarak
bitirdi. ) ifadesinde gördüğümüz gibi tüm
yaşamın Cennette yaratılan Adem peygamberden değil, tek bir nefisten
/ özden / hücreden, genden
geldiğini, yani bir tohumdan ağacın
ortaya çıktığı gibi bilakis yeryüzünde
topraktan çiçekli bitki
olarak aynı anda eşeysiz
üreme ile ortaya çıkan yüz binlerce
dişili erkekli insanın yaratıldığı, kesin
olarak ortaya konulmaktadır. Bu ayetlerle insanların
yaratılış mucizesine dikkat çekilmektedir.
Ayette gördüğümüz gibi bütün
insanlık ( nefs
ve eşi ) Cennette değil,
yeryüzünde topraktan
eşeysiz çoğalabilen bitki olarak çıkmış, Yine
Nuh Sûresinin 14. ayetinde “ Oysa O, sizi gerçekten atvarâ
/ tavır tavır / halden hale,
aşama aşama oluşturmuştur. “ ifadesinde
gördüğümüz gibi de yavaş yavaş, milyonlarca
yıllık süreçteki zaman içerisinde tekâmül
ettirilerek ve ayetin orijinalinde yer
alan " atvara " sözcüğü Arap dil
kurallarına göre on sayısı ile sınırlı
olduğundan insanın da on aşamada
geliştirilip tekâmül ettirilip düzene
sokulduğunu görüyoruz. Böylece de
insan, bitki yapısında ilk çiftten
çoğalarak, ardından da tekâmül ettirilerek
yeryüzüne dağılmıştır. “ Dolayısıyla yaratılma
açısından ilk
bakışta nefs canlı tek bir hücredir,
insan ise bu
hücrelerin çoğalarak tekamül
etmesinden sonra trilyonlarca canlı hücreden oluşmuş
bir hücreler topluluğudur. Tek bir canlı hücreden /
nefs’ten başlayan bu
yaratılma ve tekâmülün
ayrıntılarını da “
Adem Ve İnsanın
Yaratılışı “ başlıklı makalemizde
anlattık. Allah’ın selamı, rahmeti
ve Kur’anın doğruları
sizinle olsun !...