Soru
Fulya C.
22-11-2022
378
Selamunaleyküm hocam.Kurana göre Milli piyango bileti,kazı kazan süper loto,sayısal loto gibi şans oyunları haram mıdır,neden haramdır, bu konuda ki ayetler hangileridir teşekkür ederim
Yanıtlar
Zeki Çelik.
23-11-2022
Değerli Kardeşim ! Allah’ın selamı ve rahmeti üzerinize olsun !
Toplumumuzun içinde bulunduğu gelir dağılımındaki adaletsizlik, işsizlik ve yoksulluk, eğitim ve gelir yetersizliği nedenlerinin büyük ölçüde etken olduğu ve Nisa Suresinin 29. ayetinde “ Ey İman etmiş kişiler ! Mallarınızı - kendi aranızla yaptığınız ticaret şekli hariç olmak üzere - aranızda haksız yolla yemeyin, kendinizi öldürmeyin. Şüphesiz Allah size çok merhametlidir. “ ifadeleriyle yapılan uyarılara rağmen son yıllarda daha da artan bir şekilde yönelmenin görüldüğü, aslında hepsi de birer haksız kazanç ve kumar olan gizli açık şans oyunlarının, piyango çekilişlerinin ülkemizin geleceği için çok hassas olan, ahlâki, kültürel, psikolojik, toplumsal ve sosyal olan güncel bir konusuna dikkat çekmiş bulunduğunuz için size teşekkür ederim.
Yüce Rabbimiz Allah, insan oğlu emeğinin, alın terinin karşılığını yeterli ölçüde alsın, yarattığı bütün zenginliklerden, dünya hayatındaki sınırsız nimetlerden hak ettiği ölçüde yararlansın, barış içerisinde mutlu ve huzurlu bir yaşam içerisinde olsun istemiştir. Bu nedenle de Din adındaki hükümlerini, kurallarını, yasalarını, insanların gözeteceği sınırları belirlemiştir. Ancak iş verenin sermayesi ve emek arasındaki paylaşım, denge ve uyum, tarih borunca bütün toplumlarda gerektiği ölçüde olmadığı gibi, bugün bizim toplumumuzda da özlendiği ve olması gerektiği ölçüde olmamıştır. Emek - sermaye mücadelesi tarih boyunca çatışma olarak toplumların hayatını meşgul etmiştir. Bunun sonucunda da arzularına, hayallerine alın teri ve emek ile kavuşamayanlar da ister istemez kolay yollardan zengin olma isteklerine kavuşmanın yollarına müracaat etmek zorunda kalmışlardır. Bu yollardan biri de şans oyunları ve piyango çekilişleri olarak toplumlarda bir çözüm olarak öne çıkmıştır. Hatta tarih boyunca olduğu gibi bugün de bizzat devlet eliyle bu oyunlar yönetilir ve devletin bazı finansmanlarının giderilmesinin bir aracı olmuştur.
Gelelim ülkemizde Milli Piyango, sayısal loto, kazı kazan, spor toto isimleri ile, sanal internet ortamında oynanan bahisler veya başka şans oyunlarına dahil olmak, dinimiz ve inancımız açısından nasıl karşılanmaktadır, günah mıdır ? Haram mıdır ? sorusuna ! İçinde bulunduğumuz ülkemiz koşullarında, büyük çoğunlukla gelir yoksunu olan insanlarımızın bir taraftan bu eksikliklerden ve yaşam mücadelesinin zorluklarından kurtulmak için kurdukları hayaller ve arzularla, diğer taraftan da ahlâki ve dini olarak Allah’ın karşılarına koyduğu sınırlar ve yasakların ikilemi bulunmaktadır. Bu nedenle insanlarımız ister istemez şans oyunlarına dahil olmak Allah katında haram mıdır ? Günah mıdır ? Değil midir ? sorularını da gündeme getirmektedir. Özellikle bu soru Milli ifadesinin de başına konduğu piyango çekilişinde daha sıklıkla gündeme gelmekte, bu konuda Milli piyangonun, Devlet eliyle yürütülen milli bir sömürü aracı kumar ve haram olduğunu dile getiren, bunun yanında sadece milli piyango çekilişlerine dahil olmanın, aklı ve zamanı meşgul etmediği için haram olmadığını, ancak mekruh sayılabileceğini söyleyen akademisyen Prof. Öğretim görevlisi ve ilâhiyatçılarının da olduğunu görüyoruz. Biz de ülkemizde çok çeşitli ve çok değişik isim altında devlet kontrolünde düzenlenen veya legal olmayan şans oyunlarına dahil olmaya, Dinimizin temel ve yegâne kaynağı Kitabımız Kur’an ayetlerinin merceğinde bakmaya çalışalım.
Bakara Suresinin 219. ayetinde bu konudaki sorulara ışık tutmak üzere “ Sana hamr’dan ( aklı karıştıran örten şeylerden ) ve meysirden ( şans oyunlarından ) soruyorlar. De ki : Bu ikisinde büyük bir günah, bir de insanlar için bazı menfaatler vardır. Fakat dünya ve ahirette günahları, menfaatlerinden daha büyüktür. “ denilmektedir. Ayette yer alan “ hamr “ sözcüğü ile kastedilen uyuşturucu içki ve alkolden söz ediliyor ise de, aklı karıştıran, meşgul eden örten, hayallere yönelten insanı aynı zamanda da Allah’ın zikrinden uzaklaştıran olduğu için “ meysir ” ifadesiyle ele alınan şans oyunları içerisinde de her iki kavramı birlikte değerlendirmemiz gerekecektir. Arapçada meysir, kolaylık demektir. Asıl anlamı ise Arap toplumunda “ Fal oklarıyla “ şans oyunlarına yönelmektir. Genel olarak ise paranın veya herhangi bir çıkarın emek ve alın teri harcanmadan kolaylıkla elde edilmesi olan şans oyunlarının tümünü kapsamaktadır.
Ayette sözü edilen şans oyunlarının veya kumarın faydalı olan yönleri ; Çalışıp yorulmaksızın, alın teri bir emek ortaya koymaksızın bir kazancın insanın eline geçmesi, bir veya bir çok insanın elindeki malını veya parasını yorulmadan ve çaba sarf etmeden kolayca ve zahmetsiz olarak alınmasıdır. Peygamberimiz zamanında Arap toplumunda, numaralandırılmış oklarla devenin de çeşitli bölgelerine numara konularak okların üzerine atılmasıyla, fal okları denilen para vermeden deve kazanılması kumarının oynanması çok yaygındır. Fakat fal okları kumarı ile kazandıkları devenin etini Araplar kendileri yememekte ve fakirlere et yesin diye dağıtmaktadırlar. Böylece muhtaç olanların et ihtiyaçlarının sağlanmasına vesile olduklarından dolayı da bir fayda sağlarlardı. Dikkat edilecek olunursa bizde de piyango bileti alarak veya şans oyunlarına katılarak hayal kurmaya başlayanların neredeyse tamamı da fakirlere veya yardım kurumlarına bağışta bulunacaklarını dile getirmektedirler ve bunu yerine getirenler de mutlaka olmaktadır.
Şans oyunlarının zararları : Bu oyunlar insanlar arasında tartışmaya, düşmanlığa, kıskançlığa ve hatta cinayete, malların, paranın ve kazanımların, haksız yere el değiştirmesine neden olur. İnsanın aklını örter, sağlıklı düşünmesini ortadan kaldırır, sinir sistemini ve psikolojisini bozar ve alt üst eder, bu oyunlara daha fazla katılma ve kazanma arzusunu tutku haline getirir. Kaybedenin parası ve malı verimli olmayan boş yere elden çıkmış, zamanını da boşa harcamış olur ve genellikle de Kur’andan, Allah’ın zikrinden uzaklaşılır. Bunun sonucunda aile birlikleri bozulur, dağılır, aile bireyleri perişan olur. Toplumun sosyal yapısının dengesi bozulur tamir edilemeyecek sosyal bozukluklar ve problemler ortaya çıkar.
Tabiidir ki ayetin sonunda da bu oyunların içerisinde olanların kazançlarından ziyade, Allah katındaki kayıplarının, sorumluluklarının daha büyük olacağı da belirtilmektedir. Bunun yanı sıra da asıl dünya yaşamında söz konusu olabilecek, telafi edilemeyecek şekilde canlar ve mallar da helâk olmaktadır. Bu nedenlerle de Maide Suresinin 90. ayetinde “ Ey iman etmiş kişiler ! Hamr ( içki ) meysir ( kumar, her türlü kolay kazanç amaçlı şans oyunları ) kulluk edinilen nesneleri, kişileri temsil eden işaretler, semboller ve fal okları, tüm kehanet araç ve gereçleri ancak şeytan işinden zarar veren şeylerdir. Öyleyse durumunuzu korumanız, kurtulmanız için bu şeytan işinden kaçının. 91 : Gerçekten şeytan ( insanın içindeki dürtüleri, olumsuzluğa yönelten duyguları ) hamr ve kumarla sizin aranıza düşmanlık ve kin sokmak ve sizi Allah’ın anılmasından, öğüdünden ve salattan ( destekleşmek, paylaşmak, dayanışma içerisinde olmaktan, yardımlaşmaktan ) alıkoymak ister. Öyleyse vazgeçmiş kişiler misiniz ? “ ifadeleriyle çok açık ve net bir şekilde belirtildiği gibi, ailevi bireysel ve toplumsal hayatı paramparça eden bu illetlere tutkulara ve alışkanlıklara karşı Yüce Rabbimiz Allah, Müslümanlara gerekli uyarısını yapmakta, bunlardan uzak durulmasını istemektedir. Maide Suresinin 88. ayetinde de “ Ve Allah’ın size verdiği rızıklardan helal ve temiz olarak yiyin ve siz, inandığınız Allah’ın koruması altına girin. “ önerisini de yapmaktadır.
Sonuç olarak mülk de, hüküm de Allah’ındır. Bu konuda da Allah’ın alın teri, emek olmadan hem kazananlara, hem de kaybedenlere, insanoğluna Kur’an ayetleriyle verdiği mesajlar ve öğütler de ortadadır. Allah’a inanmış, iman etmiş her Müslüman da durumunu bu ayetlere göre değerlendirmelidir. Bizim kesin olarak bu günahtır, haramdır veya değildir demeye yetkimiz yoktur, bağışlayıcı olan, rahmet edecek olan, rızkı verecek veya kesecek olan Necm Suresinin 39. ayetinde “ Gerçek şu ki, insan için çalışıp didindiğinden / alın teri emeğinden başka şey yoktur. “ ifadeleriyle Allah katında helâl olan kazançtan ve Tekasür Suresinin 8. ayetinde “ Sonra o gün size verilen nimetlerden mutlaka sorguya çekileceksiniz “ diyen ve elde edilen nimetlerin nasıl kazanıldığını ve nerelerde kullanıldığını da sadece ve sadece Yüce Rabbimiz Allah soracaktır. Allah’ın selamı, rahmeti, bereketi ve Kur’anın doğruları sizinle olsun !...
Yanıtlar
Fulya C.
23-11-2022
Teşekkür ederim hocam cevapladığınız için.Milli piyango bileti almanın,piyangodan kazanılıp harcanan paranın haram olmadığını iddia edenler var.Onlara göre emek,zaman harcamadan,kafa yormadan,kıskançlık,kin,kavga dövüş olmadan,rastgele çekilen ve alınan bir bilet var.Zaman,emek, zihin israfı yokmuş,kumar masasında oturup zaman ve para harcayıp kaybederek,düşmanlık,kin,öfke,kavga olmadığı için haram denmezmiş.Fakat loto,toto gibi şans oyunlarında numaraları kişinin kendisi belirlediği için en azından zaman ve zihin israfı olduğu için sadece bu oyunlar harammış.Bu konuda ne dersiniz kıymetli hocam.Allahın selamı üzerinize olsun
Yanıtlar
Zeki Çelik.
23-11-2022
Değerli Kardeşim ! Devlet eliyle yönetilen Milli Piyangonun her ne kadar haram olmadığını savunanlar var ise de herhangi bir emek harcanmadan kazanılanlar ile ilgili Kur'an ayetleri de ortada. Yazımızda bu ayrıntıya da zaten değinmiştik. Keyfiyet kişilerin kendilerine aittir.
Yanıtlar
Fulya C.
23-11-2022
Anladım hocam sağolun teşekkür ederim